Il: Sivas ● Ilçe Merkezi: Kangal
 kangal köpeginin tarihcesi   

Kangal Köpeklerinin Tarihi:

Bir rivayete göre M.Ö. Asurlular ve Babil zamaninda türedigi, aslan ve kaplan gibi vahsi hayvanlara karsi korunmak, savaslarda yararlanmak amaciyla büyük bir özenle yetistirildigi anlatilmaktadir. Bu köpegin çok rahat bir sekilde aslani maglup ettigi söylenmektedir.

Ikinci bir rivayete göre, Hint mihracesinin Osmanli padisahina bir köpek hediye etmesiyle baslamaktadir. Sarayda bulunan ve aslanla bogusan bu köpek aslani öldürüyor. Böylece padisahin nazarinda büyük bir ilgi görüyor. Osmanli ordusu dogu seferine gelisinde Kangal Deliktas dolaylarinda köpegin kayboldugu ve bütün aramalara ragmen bulunamadigi, Kangaldaki köpeklerin bu köpegin soyundan türedigi rivayetler arasindadir.

17.Yüzyilda Evliya Çelebi Seyahatnamesinde aslan kadar kuvvetli olarak tarif ettigi bu köpeklerden bahsetmektedir. Osmanli Imparatorlugu kurucularinin bu köpegi beraberlerinde Anadolu'ya getirdikleri ve Osmanlinin Avrupa'ya yayilmasiyla çogu Avrupa Çoban Köpeginin de bu irktan türedigi sanilmaktadir. Osmanli Imparatorlugu dönemi arsivlerinde, Kangal köpeklerinden bahsedilmekte pedigrili yetistiriciligi yapildigi bahsedilmektedir.

Kangal Çoban Köpeklerinin bu kadar eskilere dayanan tarihi geçmisten günümüze kadar irk özelligini bozmadan gelebilmesini, geçimini koyunculuktan saglayan çiftçilerin en güvenilir dostu olmasina ve Dünya köpek irklari arasinda kurtlara karsi koyabilen tek köpek irki olmasina baglanmaktadir. Kangal köpekleri en zor iklim ve çalisma sartlarinda verilen görevi cani pahasina yerine getirirler. Bakim ve beslenme sartlari diger köpek irklarina göre daha basit ve ekonomik olmasi neslinin devamini saglamistir. 

Kangal irki hayvanlar Orta Asya, Kafkaslar ve Türkiye'de yaygindir. Son zamanlarda köpeklerin popülaritesinin artmasi sebebiyle ülkemizin hemen hemen her bölgesinde bu hayvanlara rastlanmaktadir.

Kangal Irki Köpeklerin Genel Özellikleri:

Kangal köpeklerinin irk standartlari konusunda çesitli  görüsler ve söylentiler olmasina ragmen ortaya konulacak belgeler tam anlamiyla yok denecek kadar azdir, bu yüzden burada Mart 1997 tarihinde Türk Standardlari Enstitüsü tarafindan, TS 12172 olarak kabul edilen Damizlik Kangal Köpegi'nin  irk standardlarini yayinlamak istedik.

DAMIZLIK HAYVANLAR-KANGAL KÖPEGI
KONU, TARIF, KAPSAM
KONU
Bu standart, damizlik kangal köpeginin tarifine, siniflandirma ve özelliklerine, numune alma ve
Muayeneleri ve piyasaya arz sekline dairdir.
TARIFLER
Damizlik Kangal Köpegi
Sivas ili çevresinde, özellikle Kangal ilçesinde yetisen, safligi tescil edilmis , dogal sartlara uyumlu ve dayanikli, güçlü, çevik, gerek sahibine, gerekse sürüye sadik ve koruyucu, iri yapili, saf irk, ideal bir çoban köpegidir.

Damizlik Yavru Kangal Köpegi
Irkina has özellikleri tasiyan, safligi tescil edilmis ve cinsiyet organlarinda herhangi bir kusuru bulunmayan, 0-5 aylik yasta erkek ve disi Kangal köpegi yavrularidir.
Damizlik Genç Erkek Kangal Köpegi
Irkina has özellikleri tasiyan, safligi tescil edilmis , kisirlastirilmamis ve cinsiyet organlarinda herhangi bir kusur bulunmayan, 6-16 aylik yas ta erkek Kangal köpegidir.
Damizlik Genç Disi Kangal Köpegi
Irkina has özellikleri tasiyan, safligi tescil edilmis , kisirlastirilmamis cinsiyet organlarinda herhangi bir kusur bulunmayan, 6-12 aylik yasta disi Kangal köpegidir.
Damizlik Ergin Erkek Kangal Köpegi
Irkina has özellikleri tasiyan, safligi tescil edilmis , gelisimini tamamlamis , kisirlastirilmamis , cinsiyet organlarinda herhangi bir kusuru bulunmayan, 16 aylik yastan büyük erkek Kangal köpegidir.
Damizlik Ergin Disi Kangal Köpegi
Irkina has özellikleri tasiyan, safligi tescil edilmis , gelisimini tamamlamis , kisirlastirilmamis , cinsiyet organlarinda herhangi bir kusur bulunmayan 12 aylik ya tan büyük di i Kangal köpegidir.
Damizlikta Kullanilmayan Kangal Köpegi
Irkina has özellikleri tasidigi ve safligi tescil edilmis oldugu halde, kalça displazisi olan, çiftlesmesinemüsaade edilmeyen veya kisirlastirilmis disi ve erkek Kangal köpegidir.
KAPSAM
Bu standart, piyasaya arz edilen saf, damizlik Kangal köpeklerini kapsar. Karabas irki ve benzeri köpekleri kapsamaz.

SINIFLANDIRMA VE ÖZELLIKLER
SINIFLANDIRMA
Gruplar
Kangal Köpekleri yas ve cinsiyetlerine göre;
- 0-5 aylik yasta erkek yavru,
- 0-5 aylik yasta disi yavru,
- 6-16 aylik yasta genç erkek,
- 6-12 aylik yasta genç disi,
-16 ayliktan büyük ergin erkek,
- 12 ayliktan büyük ergin disi,
olmak üzere alti gruptur.

Siniflar
Kangal köpekleri puanlamada aldiklari puanlara göre;
- Birinci sinif,
- Ikinci sinif,
olmak üzere iki sinifa ayrilir.
ÖZELLIKLER
Genel Özellikler
Damizlik Kangal Köpegi;
- Bas büyük, uzun ve kulaklar arasinda ters V º ekinde çikintili, burun orta uzunlukta ve küt, agiz büyük; burun, agiz ve göz çevresi siyah,
- Gözler iri ve kahverenginin degisik tonlari renkte,
- Kulaklar geni , uzun ve sarkik,
- Boyun güçlü, bas ve vücut baglantisi kuvvetli,
- Gögüs genis ve derin,
- Karin ince ve düz,

- Kuyruk iri, uzun, yukari ve sirta dogru  kivrimli,
- Bacaklar uzun, kuvvetli, pençeler iri ve güçlü, bazilarinda arka ayaklari çift mahmuzlu,
- Tüyler parlak, kisa, sik, açik bejden gri-sari-beyaz renge kadar degisen tonlarda,basta burun, agiz, kulak ve göz çevresi kirçil siyah, bacaklarin alt kisimlari ile pençeler özellikle ön ayaklar beyaza yakin açik renkte

- Koku alma duyusu gelismis ,
- Geceleri daha aktif, sürü hareketlerine uyumlu,
- Sahibine ve sürüye sadik, yaban hayvanlarina ve kötü niyetli kimselere karsi hirçin ve saldirgan,
- Kardes kardese genelde çiftlesmeyen,
- Onurlu ve isini bilen zeki, özellikte olmalidir.
Grup Özellikleri
Grup özellikleri, yas ve cinsiyete göre cidago yüksekligi ve agirlik ölçüleri verilmistir.
- Damizlik Kangal Köpeginin Yas ve Cinsiyete Göre Cidago Yüksekligi ve Agirlik Ölçüleri
Gruplar Cidago Yüksekligi/cm Kütle/kg
0-5 aylik yasta erkek yavru 7-50 0,3-20
0-5 aylik yasta disi yavru 7-50 0,3-20
6-16 aylik yasta genç erkek 40-75 15-50
6-12 aylik yasta genç disi 40-65 15-40
16 ayliktan büyük yasta ergin erkek 60-85 40-75
12 ayliktan büyük yasta ergin disi 50-75 30-65

KANGAL KÖPEKLERI IRK STANDARDI
1)GENEL BAKIS;
Kangal köpegi diger bir çok irka göre iri bir irktir,mükemmel bir arazi koruma köpegidir.
Boyunu ölçmede yerden omuz yüksekligine kadar olan uzunluk esas alinir.I slem sirasinda boy ölçerin dikey parçasi hayvanin dirseginin arka kismina degmelidir.Köpegin killari iyice bastirilmalidir.
Ideal yükseklik ;
Erkek köpekler;82 cm
Disi köpekler;75 cm
Kabul edilebilecek yükseklikler
Erkek köpekler;70-85 cm
Disi köpekler;67-81cm dir.
Boydan %5 lik sapmalar makul görülebilir.%5 üzerindeki sapmalar kangal köpeklerinin degerlerine önemli zararlar vermektedir.Kangal köpekleri kareden biraz uzun vücutlu köpeklerdir.
Iyi gelismis adaleli ve kemikli bir yapisi vardir.
Hayvanin genel yapisindaki saglamlik ve arazideki siki tiris gezmelerindeki,kurt kovalamadaki,arazinin ve sürünün tamamina hakimiyetindeki basarisi sahip oldugu anatomik yapidan kaynaklanmaktadir.
Boy uzunlugu ile vücut uzunlugu orantisi ön ve arka bacak yapisi ile açilari köpege yüksek fiziki güç saglamaktadir.
Kangallarin kil yapisi onlara her türlü hava kosulunda mükemmel koruyuculuk saglamaktadir.
En duyarli kangal köpegi bile sürü basinda yada arazi de nese içinde ve arzulu olarak çalisabilmeli.Kangal köpekleri her ortamda cesur ve kararli hareketlerini gösterebilmelidir.Normal ortamlarda kangal dikkatli,söz dinleyen iyi bir arkadas olmali.Birlikte yasadigi insanlara ve çocuklara saldirgan olmamali.Ayni sekilde yabanci hayvanlara ve insanlara karsida asiri bir tepki göstermemeli.Insanlar üzerinde biraktigi etkiler intibalar;uyumu,minnettarligi ve kendine güvenidir.Sakin ve dengeli olmalidir,sevgi gösterilerini kabul etmeli ama ilk olarak o baslamamali.özgüven eksikligi bu cins için tipik olmayan bir özelliktir.
2)BAS;
Basin büyüklügü vücudun büyüklügü ile orantili olmalidir.(basin uzunlugu omuz yüksekliginin %35-40 i kadar olmalidir)kafa asiri kaba olmamalidir.Kafa tasi oval,yuvarlak,kulak arasi genisçe ve kafatasinin ortasindaki çikintiya dogru egimli olmalidir.Kafa tasindaki kaslar etli bir görünüm vermeden buruna dogru uzanmalidir.Gözler orta büyüklükte, çikik degildir.Gözler burun deliklerinden dikey olarak 45 derece açilarla konumlanmislardir.Çeneler saglam ve dudaklar dislerini tamamen örtmelidir.
3)KULAKLAR;
Orta büyüklükte,kökünden genis,yüz maskesini tamamlar biçimde siyahtir.V biçiminde yandan sarkik ve kafa tasina bitisik dururlar.öne çekildiginde gözleri kapatacak uzunlukta olmali.Kulaklar uyari halinde iken uç kisimlari kafa tasina bitisiktirler.Sakin yada uyurken kulaklar geriye çekik durarak kafa tasina tamamen yapisik dururlar bu kusur degildir.
4)GÖZLER;
Orta büyüklükte ,badem biçimli,çikik yada gömülü degillerdir.Göz rengi maskesini tamamlayacak sekilde koyu renktir.Kahve en çok görülen renktir.
5)BOYUN;
Güçlü saglam ,kaslari çok iyi gelismis,kafatasina orantili nispeten uzun olmalidir.Asiri sarkik derili (malakli)ve burusuk olmamalidir.

6)VÜCUT YAPISI;
Vücut uzunlugu yüksekliginden 1/1,2 orantisinda daha uzundur.kisa vücutlu yada asiri uzun bacakli köpekler üretim için tercih edilmemeli.Gögüs derin ve oval olmali(elips).Yandan bakildiginda bacak yüksekligi ile gögüs kafesinin alt sinirindan omuz yüksekliginin ölçüldügü en üst noktasinin uzunlugu esit olmalidir.(%48-52 max).
Gögüs kafesi alttan kabarik olmalidir.Kalkan baligi gibi.Kaburga kemikleri yeteri kadar esnek ve beline dogru ufalmalidir.Hizli kosmayi ve arazide basarili manevra yapmasini engelleyici bir formada olmamalidir.Yani kafes fiçi biçiminde olmamalidir.ortalama gögüs kafesi çevresi omuz yüksekliginin %3-5 fazlasidir.
Karni hafifçe topludur,sarkik degildir ve içeri dogru incelir.Sirti beli dahil ufuk çizgisine paraleldir.omuzlara dogru yükselebilir.Sagri orta uzunlukta ,omuz yüksekliginin uzunlugunun %25 i kadardir.
7)KUYRUK;
Yumusak gür,iyi gelismis yere sarkikken topuk kemigine kadar uzanmalidir.Vücut tüylerinden asiri tüylü olmamalidir.Hareket halinde yada uyari durumunda minimum kuyruk ucunu tam içe dönük olarak sarmali ve sirtina dogru toplamali.
8)ÖN BACAKLAR;
Kürek kemigi uzun ufuk çizgisine göre 45 derece açili egik ve gögüs kafesine simsiki bitisiktir.Omuz ve kürek kemigi saglam ,gelismis kaslari olmalidir.Önden bakildiginda dirsekler disa yada içe dönük olmamalidir.Bacaklar gögüs kafesinden asagi dogru düzgün sekilde inmelidir.Bilekler saglam ve kalinligi bacagin en üst çap kalinligindan çok ince olmamalidir.
9)ARKA BACAKLAR;
Uyluklari orta uzunlukta ,saglam kabarik ve kaslidir.Yandan bakis normal uyari durumunda uyluk ve uyluk alti kemigi 45 derecelik açi olusturur.Topuk ekleminden bileklere inen kisim(tarak kemikleri)90 derece açi olusturur.Ayak tabanlari saglam ve kuru olmalidir.Topuk kemikleri uzun arazi yürüyüsü ve kurt yada diger köpeklerle olan bogusmalarda avantaj saglayici sekilde kisadir.
10)PENÇE (PATILER);
Yuvarlak uzun kemikli parmakli,toplu ve kasli görünümlüdür.Yastiklar sert ve çatlaksiz olmalidir.Tirnaklar kisadir.Bazen önde yada arkada fazladan bir yada ikiser fazla tirnak bulunmalidir.Bu ne pozitif ne de negatif bir durumdur.
11)RENK;
Açik bej den sütlü kahveye kadar olan renk araliginda olabilirler.Bazilarinda sirt bölgesinde enseden kuyruga dogru kirçilli olmak sureti ile siyah killar olabilir.
Gögüste ve bilekte beyazlik kabul edilebilir.Kuyruk ucunda da beyazlik olabilmektedir.Bunun disinda bir yerde beyazlik olmamalidir.Yüzü ,çene çevresi,gözlerin etrafi,(bazen alin dahil)kulaklar siyahtir.
12)POST;
Sert killi esas postu siktir.Dogru sekilde vücuduna sikica yerlesmistir.Genelde çift kat tüy yapisi vardir.alttaki pamuksu üstteki kil tipindedir.Sirtta ve gögüste biraz daha uzundur.Asiri uzun ve killardaki yamulma ve kivrilma hatadir

13)KUSURLAR;
Köpegin çalisma özelliklerini azaltan yavaslatan özellikler sunlardir.
Cinsel özelliklerde bozukluk.Kangal köpeklerine has olmayan psikoloji,zayif sinir sistemi,çok fazla heyecanli,hiddetli,korku,yeteri kadar neseli olmamak,tembel,testislerin gelismemis olmasi,albinizm renkli göz,burundan alina dogru yada her hangi bir sekilde maskede beyazlik,vücutta beyaz yada kahve yada ana renginin disindaki her renk,asiri uzun yada kisa çene,genel olarak köpegin vücut ve genel haline uyumsuz her türlü sey hatadir.

wep sitesi hakkinda  bilgi alabileceginiz muharrem  çiftlik